Toen we dit artikel in maart schreven, stond 2 augustus 2026 te boek als de grote deadline van de Europese AI Act. Dat beeld is veranderd. Met de Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744, van kracht sinds 27 juli 2026) heeft de EU een deel van de regels uitgesteld en andere verduidelijkt. Wat geldt er nu, en wat betekent dat voor jou als MKB-ondernemer?
De tijdlijn op een rij
- 1 augustus 2024: de AI Act treedt in werking.
- 2 februari 2025: verboden AI-toepassingen zijn niet meer toegestaan, en organisaties moeten werken aan de AI-geletterdheid van hun mensen.
- 2 augustus 2025: regels voor aanbieders van grote AI-modellen, zoals de modellen achter ChatGPT.
- 2 augustus 2026: de transparantieregels gelden. Wie AI inzet richting klanten moet daar open over zijn.
- 2 december 2026: nieuwe verboden, onder meer op AI die zonder toestemming intieme beelden maakt.
- 2 december 2027: regels voor hoog-risico AI, zoals AI bij werving, kredietbeoordeling en onderwijs. Dit was 2 augustus 2026.
- 2 augustus 2028: regels voor AI in producten die al onder Europese productregels vallen, zoals machines en medische hulpmiddelen.
Wat betekent dit voor de meeste MKB-bedrijven?
De meeste MKB-bedrijven bouwen zelf geen AI, ze gebruiken het: een chatbot op de website, AI in hun software, ChatGPT of Copilot voor teksten en mails. In de termen van de wet ben je dan gebruiksverantwoordelijke. Voor dat gebruik zijn op dit moment vooral twee dingen van belang.
1. Transparantie richting klanten
Sinds 2 augustus 2026 moet duidelijk zijn wanneer iemand met een AI-systeem praat, zoals een chatbot op je website, tenzij dat vanzelf al duidelijk is. De plicht om dat in het systeem in te bouwen ligt formeel bij de aanbieder, maar richting jouw klanten ben jij het gezicht. Daarnaast moet beeld, audio of video die met AI is gemaakt of bewerkt en echt lijkt, herkenbaar zijn als AI.
2. AI-geletterdheid in je team
Sinds februari 2025 moeten organisaties die AI inzetten maatregelen nemen zodat hun mensen er verstandig mee omgaan. De Digital Omnibus heeft dit verduidelijkt: het gaat om passende maatregelen, niet om een gegarandeerd kennisniveau per medewerker. Denk aan heldere afspraken over welke tools je gebruikt, welke gegevens er wel en niet in mogen, en wie de uitkomst controleert.
2 december 2027
De nieuwe datum voor de hoog-risico regels, onder meer voor AI bij werving, krediet en onderwijs. Eerder was dat 2 augustus 2026.
Uitgesteld, maar geen reden om te wachten
De zwaarste regels, voor hoog-risico AI, gelden nu pas vanaf december 2027. Gebruik je AI bij beslissingen over mensen, zoals het selecteren van sollicitanten of het beoordelen van kredietwaardigheid, dan val je daar mogelijk onder. Het uitstel geeft lucht. Wie nu al vastlegt welke systemen meebeslissen en hoe een mens het laatste woord houdt, staat in 2027 zonder haast klaar.
Voor kleinere bedrijven komen er versoepelingen: eenvoudigere technische documentatie, een kwaliteitssysteem naar verhouding van je omvang en voorrang in testomgevingen van toezichthouders. Die gelden vooral als je zelf AI-systemen aanbiedt.
Een praktische checklist
- Maak een lijst van de AI-tools die in je bedrijf worden gebruikt, ook de tools die medewerkers zelf hebben gekozen.
- Zorg dat een chatbot of AI-assistent richting klanten herkenbaar is als AI.
- Maak met AI gemaakt beeld, audio of video dat echt lijkt herkenbaar als AI.
- Leg vast welke bedrijfsgegevens wel en niet in AI-tools mogen.
- Spreek af wie AI-output controleert voordat het naar een klant gaat.
- Gebruik je AI bij beslissingen over mensen? Bereid je dan voor op de hoog-risico regels van december 2027.
De kern
De AI Act vraagt vooral om overzicht: weten welke systemen je gebruikt, welke gegevens erin gaan en wie verantwoordelijk is voor de uitkomst. Bedrijven die hun processen en gegevens al op één plek hebben, zoals in Ralect ONE, hebben dat overzicht sneller op orde.
Dit artikel is geen juridisch advies. Twijfel je of jouw toepassing onder de hoog-risico regels valt, laat het dan toetsen door een specialist.
